Creatiespiritualiteit - De originele zegen / Matthew Fox
'Creatiespiritualiteit nodigt uit om het goddelijke te ontmoeten door verwondering over de schepping, stilte, creativiteit en inzet voor een rechtvaardige en duurzame wereld, waarbij de nadruk ligt op de oorspronkelijke goedheid van de schepping.'
Matthew Fox is een Amerikaanse theoloog, geboren in 1940, die bekend werd door zijn ideeën over scheppingsspiritualiteit. Een uitgesproken progressieve, inspirerende geestelijk leider met een (meta)moderne visie voor de toekomst van religie. Hij werd in 1967 tot priester gewijd binnen de Dominicaanse orde en benadrukte de goedheid en heiligheid van de schepping, in plaats van een sterke nadruk op zonde en schuld.
Hij laat zich inspireren door christelijke mystici zoals Meister Eckhart, Hildegard van Bingen en Thomas Aquinas en Franciscus van Assisi. Hij zoekt tegelijk verbinding met andere religieuze tradities, inheemse wijsheid, ecologie, kunst en wetenschap. Zijn opvattingen leidden tot conflicten met het Vaticaan. In 1989 kreeg hij een tijdelijke zwijgplicht opgelegd en in 1993 werd hij uit de orde van de Dominicanen gezet. Later werd hij een episcopaalse priester. Inmiddels is hij gerehabiliteerd door paus Franciscus.
Hij heeft tientallen boeken geschreven, waaronder : Original Blessing, A Spirituality Named Compassion en The order of the sacred earth. Matthew is uitgesproken feministisch en zijn werk heeft veel invloed gehad op mensen die spiritualiteit, ecologie en sociale rechtvaardigheid met elkaar willen verbinden. Enkele kenmerken van zijn visie zijn raciale gelijkheid en gendergelijkheid. Hij bekritiseert patriarchale structuren binnen de kerk en de samenleving en pleit voor een veel grotere rol van vrouwen in religieus leiderschap. Matthew benadrukt ook vrouwelijke beelden en eigenschappen van God naast de traditionele mannelijke taal. Fox heeft zich positief uitgelaten over de volledige acceptatie van lhbtiq+-personen in kerk en samenleving. Hij ziet wijsheid in verschillende religieuze tradities en moedigt samenwerking aan tussen christenen, joden, moslims,
boeddhisten, hindoes en inheemse spirituele tradities. Voor Fox zijn klimaat, armoede, racisme, sociale en ecologische rechtvaardigheid, gendergelijkheid en vrede geen losse thema's, maar intersectioneel en onderdelen van één spirituele opdracht: het herstellen van de harmonie binnen de schepping.
Kenmerken van de creatiespiritualiteit zijn:
- Aandacht voor extase, eros en het vieren van de passie.
- Godsbeeld met metaforen als moeder, als kind en ook als vader .
- Lijden is de geboortepijn van het universum, alle wezens lijden.
- Kosmisch en het verbinden van onze psyche met de aarde en de kosmos .
- Wetenschap is belangrijk en revitaliseert en vernieuwt religie.
- De mens focust op verbinding met en zorg voor de aarde en alle levensvormen.
- Focus op redding, helen en sacraliseren van mens, aarde en kosmos.
- Kritisch op status quo en ideologieën.
- Pantheïstisch (= het goddelijke in de schepping en apart van de schepping.)
- Diep oecumenisch.
- Mystiek is voor iedereen, stilte, meditatie, schoonheid en verwondering zijn geen uitzonderlijke ervaringen maar toegankelijk voor ieder mens.
- Creativiteit is een spirituele gave. Mensen zijn medescheppers. Kunst, cultuur, muziek, dans en het ontwikkelen van nieuwe ideeën kunnen een vorm van gebed zijn.
Matthew onderscheidt vier wegen of paden van creatiespiritualiteit :
- Via Positiva – dankbaarheid, vreugde en verwondering.
- Via Negativa – stilte, leegte, verdriet en loslaten.
- Via Creativa – scheppen, spelen en creatief zijn.
- Via Transformativa – de wereld helpen genezen door liefde en rechtvaardigheid.
Hij heeft een kosmische mis gecreëerd op basis van deze vier wegen. We gaan een aparte blog wijden aan deze kosmische mis, omdat we als Stadsklooster deze viering hebben vertaald voor een Nederlands publiek en al een aantal jaren uitvoeren. Wij noemen het Kosmische Viering van de Aarde.
Matthew Fox is een uitgesproken criticus van Donald Trump. Hij heeft een boek geschreven waarin hij Trumps presidentschap (Antichrist als metafoor) vanuit een spiritueel en ethisch perspectief analyseert.Matthew Fox slaat feitelijk een brug tussen de christelijke mystieke traditie (Meister Eckhart, Hildegard van Bingen), de bevrijdingstheologie (sociale rechtvaardigheid) van de jaren zeventig en ecologische spiritualiteit (zorg voor de aarde als heilige schepping).
Matthew Fox met zijn progressieve en vernieuwende ideeën over religie, past heel goed bij het Spirit Lab. Hij is voor ons een grote inspirator, die ook de jongere generatie aanspreekt, en een van de iconen van een gegronde en toekomstgerichte spiritualiteit.
Matthew Fox - Daily Meditations with Matthew Fox
